Niet-geregistreerde thuisbatterij kan consument later geld kosten

Een thuisbatterij of plug-and-playbatterij die niet correct bij Bebat geregistreerd is, kan jaren later voor een onaangename verrassing zorgen. Wanneer de batterij aan vervanging toe is en het serienummer niet in de databank staat, is de ophaling en recyclage niet vooraf geregeld en kan die betalend zijn. Toch weet amper 1 op de 10 Belgen dat thuisbatterijen geregistreerd moeten zijn bij Bebat. Tegelijk vindt 83% correcte recyclage wél belangrijk. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van iVOX in opdracht van Bebat. Met de campagne RecyKlaar, die in september opnieuw volop loopt, roept Bebat eigenaars op om de registratie van hun batterij te checken.

Die oproep wordt steeds relevanter. Vlaanderen telt intussen meer dan 185.000 bij Fluvius aangemelde klassieke thuisbatterijen. Daarnaast zijn ook de plug-and-playbatterijen – de zogenoemde stekkerbatterijen –aan een snelle opmars bezig: in Vlaanderen zijn er inmiddels bijna 10.000 bij de netbeheerder aangemeld. En die markt zal de komende maanden verder blijven groeien. Uit het iVOX-onderzoek blijkt dat vier op de tien Belgen vandaag al een thuis- of plug-and-playbatterij hebben of de aankoop ervan overwegen.

Bij een klassieke thuisbatterij verloopt de aankoop doorgaans via een installateur. Een plug-and-playbatterij is kleiner en kan via een stopcontact worden aangesloten, waardoor ze makkelijker rechtstreeks online wordt gekocht. Zo kocht 37,8% van de bevraagde bezitters van een plug-and-playbatterij die online bij een buitenlandse winkel. Net daar ziet Bebat vandaag de grootste uitdaging.

“Bij klassieke thuisbatterijen is het verschil tussen wat op de markt komt en wat bij Bebat wordt aangegeven relatief beperkt. Bij plug-and-playbatterijen is die kloof veel groter”, zegt Martine Vanheers, Director Customer Relations & Public Affaires bij Bebat. “Vooral bij buitenlandse webshops merken we dat de Belgische verplichtingen niet altijd worden gevolgd. Voor de consument is dat bij de aankoop niet zichtbaar, maar jaren later kan hij daar wel de gevolgen van ondervinden.”

Recyclage moet bij de verkoop al geregeld zijn

Wie een batterij op de Belgische markt brengt, moet ook verantwoordelijkheid opnemen voor de latere inzameling en recyclage ervan. Dat geldt zowel voor Belgische als buitenlandse marktspelers. Voor thuis- en plug-and-playbatterijen wordt daarvoor een milieubijdrage betaald die via de verkoopketen wordt doorgerekend.

De verantwoordelijke producent, invoerder of verkoper moet de batterijmodules en hun unieke serienummers aangeven. Dat is iets anders dan de aanmelding bij Fluvius: die dient voor het beheer van het elektriciteitsnet, terwijl de registratie bij Bebat ervoor zorgt dat de latere inzameling en recyclage geregeld en gefinancierd zijn.

De consument kan die aangifte dus niet zelf doen. Ook gaat 38% ervan uit dat de installateur de registratie sowieso al geregeld heeft.

“Meestal is dat ook zo”, zegt Martine Vanheers van Bebat. “Maar als een producent of verkoper zijn verplichtingen niet nakomt, wil je dat liever vandaag weten dan wanneer je over tien of vijftien jaar van je batterij af moet. Dat sommige bedrijven die milieubijdrage wel correct betalen – en doorrekenen – en andere niet, zorgt bovendien voor grote prijsverschillen in de markt en dus een vorm van oneerlijke concurrentie.”

Een klassieke thuisbatterij kan bovendien 50 tot 150 kilogram wegen; ook een plug-and-playbatterij weegt al snel 25 tot 60 kilogram. Bovendien kan je deze batterijen als consument niet zelf binnenbrengen bij het recyclagepark, ook al wordt dat vaak gedacht. De ophaling en recyclage ervan moeten dus georganiseerd gebeuren. Pascal stond daar bij de aankoop niet meteen bij stil.

“Ik keek vooral naar wat mijn batterij mij vandaag kon opleveren. Dat ze ooit vervangen en opgehaald moet worden, daar dacht ik eigenlijk niet aan. Met het serienummer kon ik gelukkig snel controleren of alles geregeld is.”

RecyKlaar: één check voor zekerheid

Dat consumenten wél bereid zijn om te controleren zodra ze weten waarom dat nodig is, blijkt eveneens uit het onderzoek: 65% van de batterijbezitters zegt van plan te zijn de RecyKlaar-check te doen. Met een nieuwe campagnegolf vanaf september – onder meer via radio en online kanalen – wil Bebat van die controle een eenvoudige reflex maken. Via de RecyKlaar-check op de website van Bebat kan iedereen nagaan of zijn of haar thuis- of plug-and-playbatterij correct geregistreerd is.

Daarvoor volstaat het om het serienummer van de batterij in te vullen of er een duidelijke foto van op te laden. Bestaat een thuisbatterij uit verschillende modules, dan moeten de serienummers van alle modules worden gecontroleerd. Wie zijn batterij nog moet kopen, kan bij de verkoper of installateur ook vooraf vragen of de milieubijdrage en registratie correct geregeld zijn.

Wordt een serienummer niet teruggevonden? Dan betekent dat niet automatisch dat de batterij niet of niet correct werd aangegeven. Bebat vraagt consumenten in dat geval om contact op te nemen en indien nodig de verkoper, installateur of webshop aan te spreken.

“De consument moet het werk van producenten of verkopers niet overnemen”, benadrukt Martine Vanheers. “De bedoeling van RecyKlaar is net dat hij op een heel eenvoudige manier zekerheid kan krijgen. Tegelijk helpt elke check ons om batterijen en marktspelers op te sporen die vandaag buiten beeld blijven. Hoe vroeger alles correct geregeld is, hoe kleiner de kans op problemen en bijkomende kosten later.”

Ook grondstoffen winnen erbij

Correcte registratie is niet alleen belangrijk voor de eigenaar. Ze maakt het ook mogelijk om erop toe te zien dat producenten hun verantwoordelijkheid opnemen, benadrukt OVAM.

“Wie batterijen op de markt brengt, is ook verantwoordelijk voor wat ermee gebeurt wanneer ze worden afgedankt. Ook een thuisbatterij is een batterij! OVAM ziet erop toe dat producenten die verplichtingen naleven en treedt op tegen spelers die ze niet respecteren. Een correcte registratie en aangifte zijn daarbij onmisbaar: zo kan de inzameling en recyclage worden georganiseerd en gefinancierd en kunnen schaarse materialen opnieuw als grondstof worden ingezet”, zegt Werner Annaert, administrateur-generaal van OVAM.

“Een thuisbatterij installeren is één zaak, ze correct registreren is minstens even belangrijk. Alleen zo kunnen deze zware batterijen aan het einde van hun levensduur veilig worden opgehaald en gerecycleerd. De leverancier is verantwoordelijk voor de registratie, maar ik roep elke eigenaar op om dit ook zelf te controleren. Een kleine controle vandaag voorkomt veiligheids- en milieuproblemen morgen”, zegt Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns.